Jednak nie arktyczny lód

To jest post dla wytrwałych, wyliczam w nim około 150 błędów (więcej nie chciało mi się wypisywać) popełnionych przez Justynę Czechowską w tłumaczeniu powieści „Lód” Ulli-Leny Lundberg (wydawnictwo Marpress, 2022). Mniej wytrwali mogą sobie o tych błędach poczytać w postach Białkowy tłumacz literacki versus sztuczna inteligencja oraz Dziewicze pląsy gór.

Błędy tłumaczki podzieliłem na następujące kategorie:

Błędne tłumaczenie: 1–84

Pominięte całe zdania i frazy: 85–93

Tłumaczenie dosłowne: 94–101

Błędy warsztatowe: 102–106

Przesunięcia znaczenia: 107–131

Nieuzasadnione dodatki lub pominięcia: 132–145

Błędy gramatyczne: 146–147

Błędy semantyczne: 148–149

Błędy frazeologiczne: 150

Błędy stylistyczne: 151

Błędne tłumaczenie

1. Ciągnie materace (10). Oryginał: rullar med sängkläder. Poprawnie: ciągnie pościel.

2. Może załadować rower na tratwę (13). Oryginał: Cykeln kan han lasta i ökan. Poprawnie: Może załadować rower do łódki.

3. Czy łódź kiedykolwiek nadpłynie (23). Oryginał: om båten någonsin skulle komma iväg. Poprawnie: czy statek w ogóle zdoła wyruszyć.

4. Że pastorowa chce się przypodobać ludziom (24). Oryginał: för att visa att hon på alla sätt försöker dela deras vardag. Poprawnie: żeby pokazać, że na wszelkie sposoby stara się dzielić ich codzienne życie.

5. Wykład na temat tego, co należy do kościoła (27). Oryginał: utredning om kyrkans marker. Poprawnie: wykład o gruntach Kościoła.

6. Skakała ze spadochronem nad karelskimi lasami. (30). Oryginał: Hon hoppade ner över de karelska skogarna med fallskärm. Poprawnie: Skoczyła ze spadochronem nad karelskimi lasami. Komentarz: Chodzi o jeden skok podczas ucieczki ze Związku Radzieckiego.

7. Jak tu lenić się po jedzeniu (38). Oryginał: Och hur kan man dra sig tillbaka efter maten. Poprawnie: I jak tu po jedzeniu się wycofać? Komentarz: Pastor chce w spokoju pracować nad kazaniem. „Dra sig tillbaka” oznacza tu wycofać się do siebie, a nie lenić się.

8. A musi jeszcze zdążyć przejrzeć kościelną papierologię (38). Oryginał: för att också hinna gå igenom tågordningen i kyrkan. Poprawnie: żeby zdążyć jeszcze ze sprawdzeniem przebiegu nabożeństwa. Komentarz: „Tågordningen” oznacza tu ustaloną kolejność czynności, a nie papierkową robotę.

9. Kantor i kościelny słyszą, że ich pastor potrafi odprawiać mszę. (39). Oryginał: hör klockaren och väktaren att den här prästen kan mässa. Poprawnie: kantor i kościelny słyszą, że ten pastor potrafi śpiewać partie liturgiczne. Komentarz: Czasownik „mässa” dotyczy tu śpiewnego wykonywania liturgii, a nie samego odprawiania nabożeństwa.

10. Tata przez cały czas mówi o czymś, na co zbyt dobrze zna reakcję córki. (287). Oryginał: talar pappa om sådant som han alltför väl vet vad Mona skulle svara på. Poprawnie: tata mówi o rzeczach, co do których aż za dobrze wie, jak zareagowałaby Mona. Komentarz: Mona jest jego żoną, nie córką.

11. Krajobraz (…) jest bardziej arktyczny (287). Oryginał: landskapet är mera artrikt. Poprawnie: krajobraz jest bogatszy w gatunki roślin.

12. Tak! – odpowiada Sanna. Natomiast Mona interweniuje: – Nie uważasz, że mamy wystarczająco dużo do roboty? (287). Oryginał: ”Jo!” säger Sanna, där Mona säger: ”Tycker du inte att vi har tillräckligt att göra?”. Poprawnie: – Tak! — mówi Sanna, podczas gdy Mona powiedziałaby: „Nie uważasz, że mamy wystarczająco dużo do roboty?”. Komentarz: Mona nie uczestniczy w rozmowie. Jej odpowiedź jest przywołana hipotetycznie, a nie rzeczywiście wypowiedziana w tej scenie.

13. Botanikę wezmę jako przedmiot dodatkowy (288). Oryginał: ha botaniken som sidointresse. Poprawnie: botaniką zajmę się w ramach hobby.

14. Wyciągniemy okonia z sieci. Oryginał: ta abborrar ur sumpen. Poprawnie: wyciągniemy okonie z sadza. Komentarz: „Sump” to zbiornik lub pojemnik z przepływem wody, służący do przechowywania żywych ryb.

15. Życie jak na ziemi przed potopem (289). Oryginał: Som livet på jorden före syndafallet. Poprawnie: Jak życie na ziemi przed grzechem pierworodnym. Komentarz: „Syndafallet” oznacza upadek pierwszych ludzi; potop to „syndafloden”.

16. Gdy przejęli wielki ładunek alkoholu, siedział i gawędził z facetami. (290). Oryginał: han satt och pokulerade med gubbarna den gången den stora spritlasten kom in. Poprawnie: siedział i popijał ze starszymi mężczyznami, kiedy dotarł ten wielki ładunek alkoholu. Komentarz: „Pokulera” oznacza również wspólne picie alkoholu, nie samo gawędzenie.

17. Słowo. Jako że jest tam po to, by zarządzać i głosić. Oryginał: Ordet. Som han är satt att förvalta och förkunna. Poprawnie: Słowo. Którego ma strzec i które ma głosić. Komentarz: Oba czasowniki odnoszą się do „Słowa”. Nie chodzi o zarządzanie parafią.

18. Po mszy odbędzie się zebranie rady kościoła, a potem wszystkich zaproszą na kawę. (41). Oryginał: De ska ha kyrkoråd och fullmäktige på kaffe efter högmässan. Poprawnie: Po głównym nabożeństwie mają gościć na kawie członków zarządu i rady parafialnej. Komentarz: „Kyrkoråd” i „fullmäktige” oznaczają dwa gremia parafialne. W oryginale nie ma zebrania poprzedzającego kawę.

19. Zamiast o tym, do głoszenia czego został stworzony: Słowo. (41). Oryginał: I stället för på det han är satt att förkunna: Ordet. Poprawnie: Zamiast o tym, co powierzono mu głosić: o Słowie.

20. Coś, co sprawi, że ludzie promienieją. (41). Oryginał: Något som gör att de lyssnar. Poprawnie: Coś, co sprawi, że będą słuchać.

21. Uśmiecha się, kwili (42). Oryginał: Hon ler och kvittrar. Poprawnie: Uśmiecha się i szczebiocze.

22. To samo dzieje się w zgromadzeniu parafialnym. (57). Oryginał: Samma sak i kyrkofullmäktige. Poprawnie: To samo w radzie parafialnej. Komentarz: „Kyrkofullmäktige” to wybieralny organ stanowiący parafii, nie ogół parafian zebranych na zgromadzeniu.

23. Pastor, który nie zamierza podlizywać się tłuściejszej części parafii. (59). Oryginał: en präst som låter bli att snegla på fetare pastorat. Poprawnie: pastor, który nie zerka na bardziej dochodowe parafie.

24. W rzeczywistości dla kogoś, kto otrzymał jego radę, oznaczało to tylko nieszczęścia. (60). Oryginał: fast det hade inneburit åhörarnas olycka att följa hans råd. Poprawnie: choć posłuchanie jego rady sprowadziłoby na nich nieszczęście.

25. Ale dlaczego ten okres musi trwać tak długo, a rozłąka być tak głęboka? (61). Oryginał: men varför måste perioden vara så lång och avståndstagandet så djupt? Poprawnie: ale dlaczego ten okres musi być tak długi, a odcięcie się tak głębokie? Komentarz: „Avståndstagandet” oznacza tu dystansowanie się, odrzucanie bliskości, a nie fizyczną rozłąkę.

26. Aksamitnym żakietem z wiązaniem (69). Oryginał: sammetsjackan med snörmakerier. Poprawnie: aksamitny żakiet z ozdobami ze sznurów. Komentarz: „Snörmakerier” to ozdobne wyroby pasmanteryjne, a nie wiązanie ubrania.

27. We wspólnotach (69). Oryginał: Folkförsörjning. Poprawnie: Zaopatrzenie ludności.

28. Towarzystwach adopcyjnych (69). Oryginał: fadderföreningar. Poprawnie: stowarzyszenia wspierające podopiecznych. Komentarz: „Fadderföreningar” to organizacje obejmujące kogoś opieką i pomocą, nie towarzystwa zajmujące się adopcją.

29. Studia gorzkie jak dziegieć. (69). Oryginał: Studierna som på limsticka. Poprawnie: Studia jak po grudzie. Komentarz: Nie chodzi o to, że studia są przykre, tylko że wiążą się z trudnościami.

30. Po jego pierwszej wizycie duszpasterskiej we wschodniej wsi (70). Oryginał: efter hans första läsförhör i Österbyarna. Poprawnie: po jego pierwszym sprawdzianie znajomości katechizmu we wschodnich wsiach. Komentarz: „Läsförhör” było kościelnym egzaminowaniem parafian ze znajomości zasad wiary; nie jest ogólną nazwą wizyty duszpasterskiej.

31. Nadchodzi zamaszystym krokiem, dostojny, rosły (70). Oryginał: Nu kommer han svepande, ståtlig, högnäst. Poprawnie: Nadchodzi zamaszyście, dostojny, wyniosły.

32. Niestety, nie może przyjąć oferty (71). Oryginał: tyvärr inte kunna ta emot. Poprawnie: niestety, nie może przyjąć wizyty. Komentarz: Chodzi o to, że Lydia powoła się na niemożność przyjęcia gościa (nie chcąc go widzieć), a nie że odrzuci jakąś ofertę.

33. Z czułością oglądają swoje łajby (…) jak o mały włos nie zniszczyło ich jakieś bombardowanie (104). Oryginał: hur nära det var att de hade strukit med i något bombardemang. Poprawnie: jak niewiele brakowało, żeby zginęli podczas któregoś bombardowania. Komentarz: Mowa o tym, że mogli zginąć ludzie, a nie, że mogły zostać zniszczone łodzie.

34. Niedawne rozminowania po wojnie kontynuacyjnej (105). Oryginał: de nyligen sprängda batterierna från fortsättningskriget. Poprawnie: niedawno wysadzone w powietrze baterie artyleryjskie z wojny kontynuacyjnej.

35. Dumną historię Örlandii z czasów unii (105). Oryginał: Örarnas stolta historia under förbudstiden. Poprawnie: chlubną historię Örlandii z czasów prohibicji.

36. Krowa przewodniczka, wygląda jakby karnie szła z pługiem (107). Oryginał: ledarkon som ser ut som om hon kom plöjande under protest. Poprawnie: krowa przewodniczka, która wygląda, jakby parła naprzód z wyraźnym sprzeciwem. Komentarz: „Kom plöjande” obrazowo opisuje ciężki, forsowny ruch. W zdaniu nie ma pługa, a „under protest” oznacza sprzeciw, nie posłuszeństwo.

37. I już wybiega (107). Oryginał: med fart in genom dörren. Poprawnie: i już wbiega przez drzwi. Komentarz: Wchodzi do środka, a nie wychodzi na zewnątrz.

38. Nie zamierza wracać do budynku szkoły na szczerze znienawidzonym wybrzeżu Finlandii (108). Oryginał: tänker inte återvända till skolhuset vid kustbanan i Finland, som han har fått en avsky för. Poprawnie: nie zamierza wracać do budynku szkoły przy nadmorskiej linii kolejowej w Finlandii, do którego nabrał odrazy. Komentarz: „Kustbanan” oznacza linię kolejową. Niechęć dotyczy szkoły, nie wybrzeża.

39. Wybuchać udawanym śmiechem i spokojnie, z powagą powtarzać (108). Oryginał: skrattas uppgivet och talas lugna allvarsord. Poprawnie: śmiać się z rezygnacją i wypowiadać spokojne, poważne słowa.

40. Tam rolnicy nie koszą, ale da się wydłubać co nieco spomiędzy kamieni. (110). Oryginał: där bönderna inte bärgar det glesa starrhöet som man kan skrapa ihop mellan stenarna. Poprawnie: gdzie chłopi nie zbierają skąpego siana z turzycy, które można wyskrobać spomiędzy kamieni.

41. W dzieciństwie pomagał latem w gospodarstwie ojca na Wyspach Alandzkich (111). Oryginał: han brukade vara sommardräng på sin fars hemgård på Åland. Poprawnie: latem pracował jako parobek w rodzinnym gospodarstwie swojego ojca na Wyspach Alandzkich. Komentarz: Dodana informacja, że było to w dzieciństwie wskazuje na niewielką pomoc, tymczasem wykonywał on normalne prace.

42. Ubijający musieliby stać z dala od siebie (111). Oryginał: snesarna skulle stå bra glest. Poprawnie: żerdzie do suszenia siana musiałyby stać dość daleko od siebie. Komentarz: „Snesarna” to żerdzie, na których suszy się siano, nie ludzie wykonujący pracę.

43. Gdy są już wydeptane (…) uderza ją zapach do niczego niepodobny (111). Oryginał: när de är slagna (…) möter hon en väldoft utan like. Poprawnie: gdy są skoszone (…) uderza ją niezrównana woń. Komentarz: Zapach unosi się po koszeniu.

44. Ma do pomocy Signe. (112). Oryginał: Hon går tillsammans med väktarens Signe längs strängen bredvid. Poprawnie: Idzie wraz z Signe, żoną kościelnego, wzdłuż pokosu obok. Komentarz: Signe pracuje przy swoim pokosie, a nie pomaga Monie przy jej pracy.

45. A potem pędzą do łodzi (119). Oryginał: Så blåser de iväg i sina båtar. Poprawnie: A potem pędzą swoimi łodziami.

46. Gapiącego się ciemnymi oczami. (120). Oryginał: Stirrande, och mörk i synen. Poprawnie: Wpatrzonego, z posępną twarzą. Komentarz: „Mörk i synen” opisuje posępny wyraz twarzy, nie kolor oczu.

47. Musi pilnować własnego bydła (120). Oryginał: hon måste hålla ögonen på prästgårdstorparns nöt. Poprawnie: musi pilnować bydła dzierżawcy gruntów.

48. Na do cna wyskubanym przylądku kościelnego nie ma już nic do jedzenia, dlatego przypłynęła do nich. (120). Oryginał: Inget finns det att äta på den kalbetade väktarkobben, därför kommer hon förstås simmande. Poprawnie: Na doszczętnie wyskubanej wysepce kościelnego nie ma nic do jedzenia, dlatego oczywiście krowa przypływa. Komentarz: „Kobbe” oznacza małą skalistą wyspę, nie przylądek. Dlatego krowa musi przepływać, z przylądka by przyszła.

49. Przez to krowy sąsiadów rozciągają siatkę (120). Oryginał: och därför står torparkorna och tänjer tills taggtråden brister. Poprawnie: i dlatego krowy dzierżawców napierają na drut kolczasty, aż ten pęka.

50. Ona wyrywa się jak Sanna (122). Oryginał: Hon slingrar sig som Sanna. Poprawnie: Wije się jak Sanna.

51. Najpierw przez dwa tygodnie modlitwy (122). Oryginał: Först pastoraliserande i två veckor. Poprawnie: Najpierw przez dwa tygodnie obowiązki duszpasterskie.

52. Kontrolę urodzin (122). Oryginał: födelsekontroll. Poprawnie: kontrolę urodzeń.

53. Przestraszona Sanna kiwa głową. (123). Oryginał: Sanna hickar av rädsla. Poprawnie: Sanna dostaje czkawki ze strachu.

54. Potem zeszłam w stronę gospodarstw (125). Oryginał: sedan gick jag ner mot torparns. Poprawnie: potem zeszłam w stronę domu dzierżawcy. Komentarz: „Torparns” (dzierżawcy) to forma dopełniacza liczby pojedynczej z domyślnym określeniem domu lub gospodarstwa.

55. Zaczęła się bawić i szarpać, uderzyła Duszkę (125). Oryginał: Hon konstrade och bråkade och dängde till Godan. Poprawnie: Grymasiła, rozrabiała i przyłożyła Duszce. Komentarz: Żadnej zabawy w tym nie było.

56. Więc mała potrząsa głową i trafia w łyżkę (126). Oryginał: och hon rycker undan huvudet och stöter till skeden. Poprawnie: a ona odsuwa gwałtownie głowę i potrąca łyżkę.

57. Zrywa się z krzesła po ścierkę, zamaszystymi ruchami wyciera stół, wyciera także płaczącą Sannę. (126). Oryginał: Hon rusar upp och griper till kökstrasan, torkar med stora svep, sveper också till Sanna som storgråter. Poprawnie: Zrywa się, chwyta ścierkę, wyciera zamaszystymi ruchami, daje też ścierką Sannie, która wybucha głośnym płaczem. Komentarz: „Sveper också till Sanna” oznacza uderzenie Sanny, nie jej wycieranie.

58. Nocnik! A potem mycie! Odpocznij, phi! (126). Oryginał: Pottan! Och sen ska hon tvättas! Lägga sig! Poprawnie: Nocnik! A potem mycie! I spanie! Komentarz: Mona nie każe Petterowi odpoczywać, wszystkie polecenia odnoszą się do tego, co ma zrobić Sanna.

59. Pastorowa recytuje „Baranku Boży” jako zachętę do walki (127). Oryginał: mamma läser Gud som haver som en uppmaning till strid. Poprawnie: mama odmawia „Boże, który kochasz dzieci”, jakby wzywała do walki. Komentarz: To dziecięca modlitwa do odmawiania przed snem, która z „Barankiem Bożym” nie ma nic wspólnego.

60. Naprędce zmyślonej wymówki albo jakiegoś innego ważkiego powodu, by zniknąć. (127). Oryginał: Ett hastigt påkommet sockenbud eller någon annan vattentät orsak att försvinna. Poprawnie: Nagłego wezwania do chorego parafianina albo innego niepodważalnego powodu, żeby zniknąć. Komentarz: Petter życzy sobie rzeczywistego wezwania, nie zmyślonej wymówki.

61. Nożyce niepewnie suną po przypiętym wzorze krawieckim (129). Oryginał: saxen tvekande över det fastnålade mönsterpappret. Poprawnie: nożyce wahające się nad przypiętym wykrojem. Komentarz: Oryginał przedstawia zawahanie przed cięciem, nie przesuwanie nożyc po wykroju.

62. Częściowo finansowanego z dotacji (129). Oryginał: som ska bekostas dels av donationspengar. Poprawnie: częściowo finansowanego z darowizn.

63. Doktor Gyllen będzie głosować zgodnie z najlepszymi interesami ośrodka zdrowia, a te są wprzód określone. (130). Oryginał: Doktor Gyllen kommer att rösta strikt i enlighet med hälsogårdens bästa intressen, inte på förhand klarlagda. Poprawnie: Doktor Gyllen będzie głosować zgodnie z najlepszymi interesami ośrodka zdrowia, a tych nie określono z góry.

64. Przemyka na wschodnią stronę, wyjaśnia się mu reguły negocjacji (130). Oryginał: Han slinker in på östra sidan och får förhållningsregler av. Poprawnie: Przemyka na wschodnią stronę i otrzymuje wskazówki, jak ma postępować.

65. Szkolna przychodnia, szczepienia, lekarz. (130). Oryginał: Skolhälsovård, vaccineringar, läkare. Poprawnie: Opieka zdrowotna nad uczniami, szczepienia, lekarz. Komentarz: To wyliczenie zadań planowanego ośrodka zdrowia.

66. Mała przestrzeń na sterylizację narzędzi, ewentualnie kawa dla ożywienia. (131). Oryginał: Litet kök för instrumentens sterilisering, kanske kopp kaffe som piggar upp. Poprawnie: Mała kuchnia do sterylizacji narzędzi, może filiżanka kawy dla ożywienia. Komentarz: Wzmianka o kawie wiąże się właśnie z tym, że sterylizacja ma się odbywać w kuchni.

67. Instalacja wodna! Oryginał: Vattenklosetter! Poprawnie: Ubikacje ze spłuczkami!

68. Pewien niepokój rozchodzi się po stronie zachodniej, zwiesili głowy. (133). Oryginał: Man kan skönja en viss oro hos västra sidan, som sitter med huvudena ihop. Poprawnie: Widać pewien niepokój po stronie zachodniej, gdzie głowy przysunęły się do siebie. Komentarz: Nie rezygnują, tylko się naradzają.

69. Pastor wyciąga z szopy zardzewiałe sanie (155). Oryginał: prästen gräver fram en rostig spark ur boden. Poprawnie: pastor wygrzebuje z szopy zardzewiałe fińskie sanki. Komentarz: „Fińskie sankie” to sanki z siedziskiem i długimi płozami: prowadzący stoi z tyłu na płozie i odpycha się nogą. Dalsze opisy jazdy nie pasują do zwykłych sanek.

70. Pasterki (249). Oryginał: julbön. Poprawnie: nabożeństwo bożonarodzeniowe. Komentarz: „Julbön” jest nazwą nabożeństwa modlitewnego z okazji Bożego Narodzenia, nie pasterki, czyli mszy odprawianej w nocy.

71. W radiu, z którego dochodzą jedynie warki (249). Oryginał: på radion, som bara innehåller knaster. Poprawnie: w radiu, z którego dochodzą tylko trzaski.

72. Przystosuje się do wszystkiego, choć nie oznacza to, że życie można rozciągnąć choć o jeden centymetr. (32). Oryginał: Den anpassar sig till vad som helst, om det innebär att livet därigenom kan tänjas ut en centimeter. Poprawnie: Przystosuje się do wszystkiego, jeśli dzięki temu życie da się wydłużyć choćby o centymetr.

73. Myśli pan, że wytrzyma ze mną przez najbliższe czterdzieści lat? (59). Oryginał: Tror du ni orkar med mig de närmaste fyrtio åren? Poprawnie: Myślisz, że wytrzymacie ze mną przez najbliższe czterdzieści lat? Komentarz: „Du” odnosi się do rozmówcy, a „ni” do wszystkich parafian. Nie jest tu formą grzecznościową skierowaną do jednej osoby.

74. Jakby nie miały co jeść na własnym pastwisku! (125). Oryginał: Som om de inte hade bra efterbete på ängen. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: „Efterbete” to wypas na roślinności odrosłej po koszeniu lub zebraniu plonów.

75. Dlaczego jest taki miły, zaradny i mądry, gdy ma wokół siebie ludzi (40). Oryginał: Varför är han trevlig, samlad och klok när han har andra människor omkring sig. Poprawnie: Dlaczego jest miły, opanowany i mądry, kiedy ma wokół siebie innych ludzi? Komentarz: „Opanowany” a „zaradny” to dwie zupełnie różne cechy.

76. Informacja [...] zahaczyła o straż przybrzeżną, plebanię i policję. (289). Oryginał: informationen [...] gjorde en krok runt sjöbevakning, prästgård och polis. Poprawnie: informacja […] ominęła straż przybrzeżną, plebanię i policję.

77. To wręcz dowodzi (61). Oryginał: det tyder nästan på. Poprawnie: to niemal wskazuje na.

78. Są wysocy i niechlujnie eleganccy w jakiś niezwykły sposób. (61). Oryginał: de är välväxta och slängigt eleganta på ett uppseendeväckande sätt. Poprawnie: są dobrze zbudowani i mają w sobie rzucającą się w oczy, nonszalancką elegancję. Komentarz: „Slängigt” opisuje swobodę, nie niechlujstwo.

79. Tylko ledwo zauważalny uśmiech (61). Oryginał: ett nästan omärkligt löje. Poprawnie: niemal niedostrzegalny drwiący uśmieszek.

80. Że wychodzi z wielkiej żałoby (68). Oryginał: att han kommer ur den stora bedrövelsen. Poprawnie: że wydobywa się z wielkiego przygnębienia. Komentarz: „Bedrövelse” oznacza smutek, udrękę, przygnębienie; samo w sobie nie oznacza żałoby po czyjejś śmierci.

81. Przestań ją tak zachwalać. (121). Oryginał: Uppmuntra henne inte! Poprawnie: Nie zachęcaj jej!

82. Żeby dziecko nie stało się ciężarem dla otoczenia (121). Oryginał: om barnet inte ska bli en plåga för sin omgivning. Poprawnie: żeby dziecko nie stało się utrapieniem dla otoczenia.

83. W odbywającej się tam szeptanej dyskusji z pewnością pojawia się słowo ‘taktyka’. (133). Oryginał: Ordet ’taktik’ ingår möjligtvis i den mumlande lilla diskussion som förs. Poprawnie: W prowadzonej półgłosem krótkiej dyskusji być może pada słowo „taktyka”.

84. Kantor dopilnował, by łodzie, którymi przybyli, wyciągnąć na skały (8). Oryginał: klockaren som har sett till att båtarna de kom med ligger vid bergknallarna. Poprawnie: kantor dopilnował, żeby łodzie, którymi przybyli, zacumowały na wysokości skał. Komentarz: Nikt ich nie wyciąga na skały, zostały w wodzie.

Pominięte całe zdania i frazy

W przekładzie brakuje następujących zdań i fraz:

85. Cały akapit między słowami „nawet kot” a „jej ciało wróciło” (31)

86. orgeltramparen osynlig vid tramporna (39) Znaczenie: kalikant niewidoczny przy pedałach miechów organowych.

87. är det insmickrande (41) Znaczenie: brzmi to przymilnie.

88. familjens solskensbarn (60) Znaczenie: pogodne, radosne dziecko rodziny.

89. att man smälter (68) Znaczenie: że aż człowiek się rozpływa.

90. obeskrivliga paltor i sängen, ostädat som i en rövarkula (108) Znaczenie: nieopisane łachy w łóżku, nieposprzątane jak w zbójeckiej norze.

91. Jag blev skräckslagen som ett barn, och all världens tankar for genom huvudet. (120) Znaczenie: Przeraziłem się jak dziecko i najrozmaitsze myśli przemknęły mi przez głowę.

92. Det går ingen nöd på dig! (121) Znaczenie: Niczego ci nie brakuje!

93. Det mesta kan skötas via Centralandelslaget. (131) Znaczenie: Większość spraw można załatwić przez Centralną Spółdzielnię.

Tłumaczenie dosłowne

94. Myślisz, że jestem niemądry? (288). Oryginał: Tror du att jag är riktigt klok? Poprawnie: Myślisz, że jestem przy zdrowych zmysłach? Komentarz: Chodzi o zdrowy rozsądek lub poczytalność, a nie wiedzę czy inteligencję.

95. Tymczasowa funkcja kaznodziei przez rok łaski (69). Oryginał: det första tillförordnandet som nådårspredikant. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: „Rok łaski” jest wprawdzie w nazwie funkcji, ale dosłowne tłumaczenie nie wyjaśnia tej funkcji i sugeruje, że chodzi o łaskę Bożą.

96. Głos jak pierwszy kochanek (70). Oryginał: röst som en förste älskare. Poprawnie: głos jak u filmowego amanta.

97. Na podstawie daru mowy, którą… no tak, gdy rozdawano dar mowy, Arthur Manström był pierwszy w kolejce i czerpał garściami. (70). Oryginał: Som grund en talegåva som … ja, när talegåvorna utdelades stod Arthur Manström först i raden och tog för sig. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: Chodzi o dar wymowy, czyli umiejętność opowiadania, a nie samego mówienia.

98. Gór na zachodzie, ich dziewiczy taniec (105). Oryginał: högbergen väster om den med sin jungfrudans. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: Nie jest to żaden taniec, tylko skalny labirynt, a nazwa wzięła się stąd, że jakaś dziewica się w nim zagubiła w ucieczce przed zbójnikiem.

99. Jeśli zdąży się zebrać siano, zanim straci ducha (111). Oryginał: får man in höet innan det har förlorat geisten. Poprawnie: jeśli zdąży się zebrać siano, zanim straci świeżość.

100. Żeby nie stała się samotną królową w obejściu. (121). Oryginał: så att hon inte är ensam herre på täppan! Poprawnie: żeby nie była jedyną panią sytuacji! Komentarz: Chodzi o kogoś, kto niepodzielnie rządzi, a nie o kogoś osamotnionego.

101. Mężczyźni wyglądają jak królowie gangsterów z napompowanymi ramionami (129). Oryginał: karlarna är uppbyggda som gangsterkungar med stoppning i axlarna. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: Mają watowane ubrania na barkach, nie napompowane ramiona.

Błędy warsztatowe

102. Znoszą kredens (10) / Stojąc przy szafce (16-17). Oryginał: hivar de iland skänk / Stående över skänken. Poprawnie: wyładowują kredens na brzeg / stojąc nad kredensem. Komentarz: W obu miejscach występuje ten sam mebel.

103. Widziałam, że kanki (…) pobrzękuje wiaderkami (25). Oryginał: Jag såg att kannorna (…) slamrar med kannor. Poprawnie: Widziałam, że kanki (…) / pobrzękuje kankami. Komentarz: W obu miejscach mowa o tych samych przedmiotach.

104. – Dobre, spasibo – odpowiada. (37). Oryginał: ”Ja tack”, säger hon. Poprawnie: – Tak, dziękuję — mówi. Komentarz: W oryginale odpowiedź jest po szwedzku; tłumaczka wprowadziła rosyjski.

105. Poprzednim pastorze, który głosił kazanie w pełnym umundurowaniu. (72). Oryginał: förra prästen som predikade i full skyddskårsmundering. Poprawnie: poprzednim pastorze, który wygłaszał kazania w pełnym mundurze Gwardii Obywatelskiej. Komentarz: „Skyddskår” oznacza fińską formację ochotniczą. Rodzaj munduru jest istotnym szczegółem historycznym.

106. Znacznie więcej niż o pastorze mówi się (…) pastorowa odgrzewa zupę rybną (384). Oryginał: Mycket mera än om pappa talar alla (…) mamma värmer upp fisksoppan. Poprawnie: Znacznie więcej niż o tacie mówi się (…) mama odgrzewa zupę rybną. Komentarz: Scena jest przedstawiona z perspektywy dziecka i dlatego zmiana „taty” i „mamy” na „pastora” i „pastorową” jest niedopuszczalne.

Przesunięcia znaczenia

107. Ukuwa przy tym tezę (15). Oryginał: bevisar han den tes. Poprawnie: dowodzi przy tym tezy.

108. To, co wydarzyło się potem, dało jej pretekst utwierdzenia się w poglądach. (36). Oryginał: det som sedan inträffade har inte gett henne anledning att ompröva sin uppfattning. Poprawnie: to, co wydarzyło się potem, nie dało jej powodu do zmiany zdania.

109. By był olśniewający, najlepszy, niezapomniany (40). Oryginał: han måste vara briljant, lysande, oförglömlig. Poprawnie: by był błyskotliwy, olśniewający, niezapomniany.

110. Porozkoszować się pięknym sierpniem, który chyli się ku końcowi (286). Oryginał: njuta av de vackra augustidagarna som ännu står på lut. Poprawnie: porozkoszować się pięknymi sierpniowymi dniami, które jeszcze przed nimi.

111. Wtedy czyta przygotowany tekst (40). Oryginał: Då läser han dagens text. Poprawnie: Wtedy czyta fragment Pisma wyznaczony na ten dzień. Komentarz: „Dagens text” w tym kontekście to czytanie biblijne przypadające na dany dzień, nie przygotowany wcześniej tekst kazania.

112. Tu, na wyspie ludzie są radośni (58). Oryginał: Här på ön ser man glad ut. Poprawnie: Tu, na wyspie, ludzie wyglądają na zadowolonych. Komentarz: Mowa o zewnętrznym wyrazie, który może skrywać prawdziwe uczucia.

113. Żeby pastor wiedział, że będzie o pastora walka. (58). Oryginał: för att du ska veta att det brukar bli en ryslig dragkamp om prästen. Poprawnie: żeby pastor wiedział, że o pastora zwykle toczy się straszliwa walka. Komentarz: Ta prognoza opiera się na tym, co już się działo.

114. Siedzi z piórem w dłoni i wygląda jak ktoś, kto potrafi stworzyć pismo w błyskawicznym tempie. (59-60). Oryginał: sitter med pennan i handen och ser ut att kunna få iväg skrivelser i jämn takt. Poprawnie: siedzi z piórem w dłoni i wygląda na kogoś, kto potrafi sprawnie wysyłać kolejne pisma.

115. Mimo to tkwi w nim niepohamowana chęć do życia (68). Oryginał: Trots det människans fruktansvärda vilja att leva. Poprawnie: A mimo to ta przerażająca ludzka wola życia. Komentarz: To ogólna refleksja o człowieku, nie tylko opis pragnienia pastora.

116. Udaje się wydusić z niego krótką biografię (68). Oryginał: En kort biografi lockar hon ur honom. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: „Locka ur” oznacza zachęcanie, umiejętne wydobywanie opowieści, nie wywieranie nacisku.

117. Niezrównoważonego ojca (69). Oryginał: en oberäknelig far. Poprawnie: nieobliczalnego ojca.

118. W zalanych łzami oczach matki już nie żył (69). Oryginał: i mors tårfyllda ögon döende. Poprawnie: w zalanych łzami oczach matki — umierający.

119. Obecnie już dorosły następca tronu, gotowy, by płodzić własne dzieci (71). Oryginał: den nu vuxna tronföljaren, redan i färd med att avla egna. Poprawnie: obecnie już dorosły następca tronu, który zdążył zabrać się do płodzenia własnych dzieci.

120. Byczka, który przez lato podrośnie, a jesienią pójdzie na rzeź (103). Oryginał: en tjurkalv, som får äta upp sig under sommaren och gå till slakt på hösten. Poprawnie: byczka, który przez lato ma się podtuczyć, a jesienią pójść na rzeź.

121. Potwornych snobów i tyranów (104). Oryginał: obeskrivliga snobbar och översittare. Poprawnie: nieopisanych snobów i ludzi pomiatających innymi. Komentarz: „Översittare” oznacza osobę, która wykorzystuje przewagę, wywyższa się i poniża innych; „tyran” wzmacnia tę charakterystykę.

122. Z niekrytą radością przyjmuje propozycję kompromisu, jaką wysuwa Petter. (108). Oryginał: Hennes övertygelse får Petters kompromissförslag att te sig nästan välkommet. Poprawnie: Jej przekonanie sprawia, że kompromisowa propozycja Pettera wydaje się niemal mile widziana. Komentarz: „Niemal mile widziana” wyraża znacznie większą rezerwę niż przyjęcie propozycji z niekrytą radością.

123. Mona jest córką chłopstwa z południowej Finlandii. (110). Oryginał: Mona är bondedotter från Nylands sädesfält. Poprawnie: Mona jest córką chłopa z pól zbożowych Nylandu.

124. Napięte plecy (111). Oryginał: spänst i ryggen. Poprawnie: sprężyste plecy.

125. Podczas kazania parafianie ziewają i dyskretnie drzemią, pozwala się im na to. (119). Oryginał: Församlingen gäspar och sover diskret under predikan, det är dem väl unt. Poprawnie: Podczas kazania parafianie ziewają i dyskretnie drzemią, należy im się to. Komentarz: Mowa o życzliwej akceptacji czegoś, na co zasługują, nie o samo udzielenie pozwolenia.

126. Ale teraz za żadne skarby nie da się jej spacyfikować (123). Oryginał: men nu är det lögn att få henne att krokna. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: Nie chodzi o spacyfikowanie dziewczynki, tylko doprowadzenie do zmęczenia, żeby zasnęła.

127. On wybucha tchórzliwym, ostrożnym śmiechem (124). Oryginał: Han skrattar räddhågat och försiktigt. Poprawnie: Śmieje się bojaźliwie i ostrożnie. Komentarz: „Räddhågat” opisuje lękliwość, a nie ocenianą moralnie tchórzliwość; nie ma też informacji o wybuchu śmiechu.

128. Miesza zupę w talerzu, żeby wystygła (126). Oryginał: Han målar ut soppan på tallriken för att den ska svalna. Poprawnie: Rozprowadza zupę po talerzu, żeby ostygła.

129. Dwa czy trzy nowe radioodbiorniki tranzystorowe (129). Oryginał: ett par tre nya batteridrivna radioapparater. Poprawnie: dwa lub trzy nowe radioodbiorniki na baterie. Komentarz: Zasilanie bateriami nie oznacza, że odbiornik jest tranzystorowy.

130. Wydzwoni zamówienie, skompletuje je na porządnej liście napisanej na maszynie (131). Oryginał: ringa in sin beställning och komplettera den med en prydligt maskinskriven lista. Poprawnie: złoży zamówienie przez telefon i uzupełni je starannie napisaną na maszynie listą.

131. Kefir (103). Oryginał: filmjölk. Poprawnie: zsiadłe mleko.

Nieuzasadnione dodatki lub pominięcia

132. Sympatię (24). Oryginał: fanatisk förkärlek. Poprawnie: fanatyczne upodobanie.

133. Nie widzą się nawzajem. (29). Oryginał: [brak odpowiednika]. Poprawnie: [nie podano]. Komentarz: Brak odpowiednika w oryginale. Zdanie zostało dodane przez tłumaczkę.

134. Dlaczego, gdy tylko otworzy usta, wpycha się rosyjski? (35). Oryginał: Så fort hon öppnar munner rusar ryskan fram. Poprawnie: Gdy tylko otwiera usta, wpycha się rosyjski. Komentarz: Oryginał jest stwierdzeniem, nie pytaniem o przyczynę.

135. Tyle rzeczy, które trzeba uporządkować i ustawić (38). Oryginał: en massa saker som ska iståndsättas, ordnas och placeras. Poprawnie: mnóstwo rzeczy, które trzeba naprawić, uporządkować i rozstawić. Komentarz: „Iståndsättas” obejmuje naprawienie lub przywrócenie rzeczy do użytku; ten element pominięto.

136. Za pierwszym razem będzie świetnie przygotowany. (38). Oryginał: Första gången ska han vara välförberedd. Lugn. Poprawnie: Za pierwszym razem ma być dobrze przygotowany. Spokojny. Komentarz: Pominięto dopowiedzenie „Lugn”.

137. Pastor rozgląda się (72). Oryginał: Prästen ser sig förtäckt omkring. Poprawnie: Pastor rozgląda się ukradkiem.

138. Przestać padać, żeby dało się ją uratować od zgnicia (103). Oryginał: att det ska sluta regna så man får det [gräset] bärgat innan det ruttnar och möglar. Poprawnie: żeby przestało padać i można było zebrać trawę, zanim zgnije i spleśnieje. Komentarz: „Bärga” oznacza tu zebranie plonu; pominięto również pleśnienie.

139. Pokazywanie rodzicom (…) swoich krów i owiec, swojej żaglówki (106). Oryginał: förevisa (…) sina kor och får, sin segeleka och sina nät, för sina intresserade föräldrar. Poprawnie: pokazywać (…) swoje krowy i owce, swoją żaglowkę i sieci zainteresowanym rodzicom.

140. Na naukę do egzaminu (109). Oryginał: arbeta på sin pastoralexamen. Poprawnie: przygotowywać się do egzaminu pastoralnego. Komentarz: Chodzi o konkretny egzamin teologiczny dla duchownych.

141. Wynosi ją z kuchni i z hukiem wsadza do łóżeczka. (121). Oryginał: Hon sveper iväg med Sanna och sätter ner henne i spjälsängen med en kontrollerad duns. Poprawnie: Wynosi Sannę i i wsadza do łóżeczka, z łupnięciem, które jednak ma pod kontrolą. Komentarz: Pominięcie „kontrollerad” usuwa informację, że siła ruchu pozostaje pod kontrolą.

142. A tam dostałam prawie ataku serca (125). Oryginał: där fick jag nästan hjärtslag av ilska. Poprawnie: tam omal nie dostałam ataku serca ze złości.

143. Położę ją i potem pozmywam. A ty sobie odpocznij. Nawet nie otworzyłaś czwartkowej gazety, którą wczoraj dostaliśmy. – Po czym zwraca się do Sanny: – Moje maleństwo, no już nie płacz. (126). Oryginał: Jag går och lägger henne och så diskar jag. Ta igen dig lite du. Har du ens öppnat torsdagens tidning som vi fick igår? Älskade vän, var inte så ledsen. Poprawnie: Położę ją, a potem pozmywam. Ty sobie trochę odpocznij. Czy w ogóle otworzyłaś czwartkową gazetę, którą wczoraj dostaliśmy? Kochanie, nie smuć się tak. Komentarz: Całą wypowiedź Petter kieruje do Mony. Oryginał nie zawiera dopisanego przez tłumaczkę zwrotu do Sanny.

144. Ogromna część kosztów będzie pokryta przez wielkiego syna Örlandii (131). Oryginał: en del av kostnaden bärs av Örarnas egen store son. Poprawnie: część kosztów pokrywa wielki syn Örlandii. Komentarz: Oryginał nie określa, jak duża jest ta część.

145. W połowie września powinni być gotowi do zasalania śledzia i przygotowań na jesienne świętomichałowe targi. (119). Oryginał: I mitten av september borde de ha fått in vad de ska, så att de hinner lägga in strömmingen och förbereda sig för höstmarknaden. Poprawnie: W połowie września powinni mieć już wszystko złowione, żeby zdążyć zasolić śledzie i przygotować się do jesiennego jarmarku. Komentarz: Pominięto zakończenie połowów, a dodano informację o świętomichałowym charakterze jarmarku.

Błędy gramatyczne

146. Duszka się ocieliła, zamierzają ją zatrzymać (103). Oryginał: Godan har producerat en kvigkalv, som de tänker lägga på. Poprawnie: Duszka urodziła cieliczkę, którą zamierzają odchować. Komentarz: Zaimek „som (którą)” odnosi się do cieliczki, nie do Duszki.

147. Ale też warczący motorek. Wyrywa ją z łóżka poranny budzik (107). Oryginał: Men också en puttrande motor som skjuter henne ur sängen när väckarklockan ringer. Poprawnie: Ale też pyrkoczący motor, który wyrzuca ją z łóżka, kiedy dzwoni budzik. Komentarz: Z łóżka wyrzuca ją metaforyczny wewnętrzny motor; budzik tylko wyznacza moment.

Błędy semantyczne

148. Łąki plebanii są marne i skąpo użytkowe (110). Oryginał: prästgårdens höängar är magra och snålt tilltagna. Poprawnie: łąki plebanii są marne i niewielkie. Komentarz: „Snålt tilltagna” dotyczy małej powierzchni, nie stopnia użytkowania.

149. Okrętowy (10). Oryginał: Skepparen. Poprawnie: Szyper. Komentarz: Nie ma rzeczownika „okrętowy”, poza tym chodzi nie o dowódcę okrętu, tylko małego statku.

Błędy frazeologiczne

150. Z czasem nauczył się rozgrywać między obiema stronami. (58). Oryginał: Med åren blev han mycket bra på att spela ut de båda sidorna mot varandra. Poprawnie: Z biegiem lat nabrał wielkiej wprawy w rozgrywaniu obu stron przeciwko sobie. Komentarz: Chodzi o wykorzystywanie wzajemnych konfliktów dwóch stron dla własnej korzyści.

Błędy stylistyczne

151. Ale na wiek cielęcy nie ma wyjaśnienia. (61). Oryginał: men till puberteten finns det ingen förklaring. Poprawnie: ale na dojrzewanie nie ma wyjaśnienia. Komentarz: „Puberteten” to neutralne określenie okresu dojrzewania. „Wiek cielęcy” wprowadza potoczne, oceniające zabarwienie.